Projekty naukowo-badawcze

Turystyka w czasie COVID-19 - i co dalej w branży? Projekt badawczy został zainicjowany przez Katedrę Antropologii Kulturowej Akademii Ignatianum w Krakowie, we współpracy z Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie o. Kraków oraz Małopolskim Ośrodkiem Doradztwa Rolniczego w Karniowicach. 

Sytuacja związana z wystąpieniem COVID-19 zatrzymała w znaczący sposób rynek turystyczny. W szczególności dotknęło to branżę hotelową i kwatery prywatne, ale też turystykę wyjazdową. Nie ulega wątpliwości, że potrzebne są badania dotyczące stanu turystyki i możliwości rozwoju, oparte w szczególności na nowych technologiach cyfrowych. Wychodząc naprzeciw uczestnicy projektu chcą zdiagnozować stan polskiej turystyki oraz rozeznać w jakim stopniu jest ona przygotowana na dalszy stan związany ze skutkami COVID-19. Zasadniczym celem badania jest określenie wpływu COVID-19 na prowadzenie działalności w zakresie turystyki wiejskiej oraz gospodarstw agroturystycznych. Przede wszystkim chodzi o uzyskanie informacji, w jaki sposób wirus naruszył dotychczasowe ich funkcjonowanie. W szczególności: czy wpłynął na liczbę odwiedzających, czy w świadomości – organizatorów rynku agroturystycznego – nastąpiła zmiana w podejściu do przygotowywanych ofert turystycznych oraz czy planują podjęcie nowych form promocji swoich ofert, a także na ile są świadomi tego, że np. dziedzictwo kulturowe regionu może stać się potencjalną reklamą po zakończeniu pandemii. Wnioski z ankiety mają wytyczyć kierunek, w którym mogą zostać podjęte działania przez stosowne instytucje np. doradcze, by wzmocnić branżę po zakończeniu pandemii COVID-19.

Koordynator projektu: dr inż. Michał Szanduła. Uczestnicy projektu: dr Krzysztof Duda, mgr Karolina Adamska – Gąszcz 

Podróż jako element kulturotwórczy. Relacje międzykulturowe na przykładzie kroniki z podróży „Embajada a Tamorlan (1403-1406). Projekt naukowo-badawczy (2019/03/X/HS3/00745), finansowany przez Narodowe Centrum Nauki, konkurs MINIATURA 3.

Kierownik projektu: dr Łukasz Burkiewicz. Status projektu: w trakcie realizacji.

Projekt "de minimis" wsparcie dla czasopisma naukowego „Forum Philosophicum” (8/WCN/2019/1). Projekt finansowany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Kierownik projektu: dr Łukasz Burkiewicz. Status projektu: w trakcie realizacji.

Projekt "de minimis" wsparcie dla czasopisma naukowego „Horyzonty Wychowania” (9/WCN/2019/1). Projekt finansowany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Kierownik projektu: dr Łukasz Burkiewicz. Status projektu: w trakcie realizacji.

Projekt "de minimis" wsparcie dla czasopisma naukowego „Horyzonty Polityki” (10/WCN/2019/1). Projekt finansowany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Kierownik projektu: dr Łukasz Burkiewicz. Status projektu: w trakcie realizacji.

Projekt "de minimis" wsparcie dla czasopisma naukowego „Edukacja Elementarna w Praktyce i Teorii” (11/WCN/2019/1). Projekt finansowany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Kierownik projektu: dr Łukasz Burkiewicz. Status projektu: w trakcie realizacji.

Projekt "de minimis" wsparcie dla czasopisma naukowego„Perspektywy Kultury” (12/WCN/2019/1). Projekt finansowany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Kierownik projektu: dr Łukasz Burkiewicz. Status projektu: w trakcie realizacji.

Projekt tłumaczenia i usługi edytorsko-wydawnicze oraz poligraficzne dla czasopisma naukowego„Studia Pedagogica Ignatiana” (882/DUN/2019). Projekt finansowany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Kierownik projektu: dr Łukasz Burkiewicz. Status projektu: w trakcie realizacji.

Kultura i życie codzienne mieszkańców Kresów w obiektywie Józefa Treszki (1906-1945). Projekt naukowo-badawczy (2017/01/X/HS2/00447), finansowany przez Narodowe Centrum Nauki, konkurs MINIATURA 1.

Kierownik Projektu: dr Krzysztof Duda. Status Projektu: zrealizowany.

Zebranie, naukowe opracowanie i wydanie w językach oryginalnych wraz z tłumaczeniem polskim późnoantycznych tekstów synodalnych, prawnych i historycznych Kościoła (3 tomy). Projekt naukowy (2011/01/BHS1/01791), finansowany przez Narodowe Centrum Nauki, konkurs OPUS, edycja 1.

Kierownik Projektu: prof. Henryk Pietras SJ. Status Projektu: zrealizowany.

 

Krakowska Koronka Klockowadr hab. Justyna Łukaszewska-Haberkowa

            Dziedzictwo kulturowe jest jednym z istotnych elementów kształtujących środowisko życia i działalności każdego człowieka. Składa się na nie dorobek zarówno materialny, jak i niematerialny poprzednich pokoleń, do którego każdy ma prawo, a nawet obowiązek dołożyć coś od siebie. Tak rozumiane dziedzictwo kulturowe stanowi wartość określającą naszą kulturę, ponieważ wskazuje na relacje między ludźmi i otoczeniem, które rozgrywają się na przestrzeni dziejów.

Dziedzictwo kulturowe może mieć różny zakres znaczeniowy, ze względu na różnorodność i bogactwo kultury, którą człowiek zbudował i tworzy. Niektóre obiekty mają charakter ogólnoświatowy, inne stanowią o tożsamości makro-regionu, czy też kształtują tożsamość społeczną. Naturalnie dziedzictwo o charakterze materialnym jest prostsze do zauważenia: częściej obserwujemy konstrukcje, budynki, dostrzegamy piękno krajobrazu, czy podziwiamy arcydzieła sztuki światowej. Niematerialne dziedzictwo kultury ma charakter mniej „widzialny”: często stanowi ten element działalności ludzkiej, którego nie docenia się ze względu na rozwój przemysłu i technologii. Jako dorobek twórczy ludzkości jest tradycyjne, ale także współczesne i żywe. Obejmuje nie tylko tradycje, umiejętności i wiedzę, które są dawne, ale także twórczo przekształcone praktyki, w których uczestniczą przedstawiciele różnych grup społecznych i kulturowych.

Jednym z elementów dziedzictwa kulturowego, który ma charakter niematerialny i zostało uznane za istotne z perspektywy kultury polskiej, jest wpisana na Reprezentatywną Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Polski, Krakowska Koronka Klockowa (wpis z 2016 roku). Twórcy, którzy zabiegają o podtrzymanie pewnej tradycji, zwani są depozytariuszami. Depozytariuszki Krakowskiej Koronki Klockowej to panie – koronczarki, które uczestniczą lub uczestniczyły w Warsztatach Rękodzieła Artystycznego „Czar Nici”, i w większości należą do stowarzyszenia zrzeszającego koronczarki Ziemi Krakowskiej.   

Koronka klockowa to rodzaj koronki tkanej, który wykonuje się przy pomocy szpulek, zwykle drewnianych, zwanych klockami. Koronka powstaje na specjalnej poduszce lub wałku z umieszczonym na nich wzorem. Technika wykonywania koronki klockowej polega na przeplataniu par nici. Tak jak w pracy na krośnie: jedne z nich pełnią rolę osnowy, a inne wątku. Dzięki temu powstają podstawowe sploty klockowe, czyli płócienko, siekanka i warkoczyk.

Koronka klockowa jest najszlachetniejszą z technik koronkowych. W Polsce tradycja koronki klockowej istniała w kilku większych ośrodkach, takich jak Bobowa, Kraków czy Zakopane. W Krakowie nauczanie techniki klockowej kontynuowały Zofia Dunajczan, Olga Szerauc, i Jadwiga Węgorek. Obecnie koronką klockową zajmuje się ok. 20 pań, dla których koronka klockowa stanowi część ich tożsamości – mieszkanek Ziemi Krakowskiej.

            Koronczarki wykonują prace bardzo różnorodne, zarówno pod względem technologicznym, jak i artystycznym. Niektóre same projektują wzory, inne przygotowują koronki w oparciu o gotowe szablony. Tym, co decyduje o wyjątkowości Krakowskiej Koronki Klockowej, jest forma przekazu tej umiejętności, która przetrwała dzięki bezpośredniej nauce w relacji mistrz-uczeń.