Projekty

Projekt naukowy: (Ir)relevance of Phenomenology? (Im)pertinence de la phénoménologie?

Projekt finansowany z programu „Doskonała nauka” Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (nr rej DNK/SN/466899/2020). Termin rozpoczęcia realizacji projektu: 1 lipca 2020 r., zakończenie: 31 grudnia 2021 r. Okres realizacji projektu wynosi 18 miesięcy. Kierownik: dr Piotr Janik SJ.

W ramach projektu odbędzie się w dniach 11-13 października 2021 r. Międzynarodowa konferencja, prowadzona w języku francuskim (współczesnym języku fenomenologii) oraz języku angielskim (uniwersalnym współcześnie językiem komunikacji). Tłumaczenie na język polski nie jest przewidziane. Chodzi o to, by fenomenologia przemówiła niejako za sprawą języka. Przez dwa dni będzie możliwość wysłuchania wystąpień naszych gości, którzy prowadzą badania w różnych obszarach, na styku zagadnień medycznych, społecznych, etycznych, politycznych, humanistycznych itd. Ich wkład jest nieoceniony i stanowi znaczący bodziec i wymierną wartość konferencji. W trzecim dniu konferencji zaplanowaliśmy dyskusję wokół wybranej publikacji wraz z auto-prezentacją oraz workshopy, skierowane szczególnie do młodych badaczy celem włączenia ich w obieg myśli za sprawą realizacji posterów. Ich prezentacja jest przewidziana w ostatnim dniu konferencji, niemniej stanowią one dobrą okazję do zainteresowania specjalistów, zdobycia kontaktów i wzajemnego poznania.

Jak każda konferencja, również i ta ma się stać okazją do „umiędzynarodowienia”, zacieśnienia współpracy między środowiskami badawczymi i naukowcami zarówno z kraju i z zagranicy. Chodzi o stworzenie przestrzeni spotkania, wzajemnego rozumienia i komunikowania.

 

Strona internetowa: https://ignatianum.edu.pl/phen

 

Projekt naukowy: Pomniki Polskiej Filozofii Chrześcijańskiej XX wieku

Projekt finansowany z budżetu MNiSW (konkurs „Pomniki filozofii” edycja 1). Grant MNiSW nr 0033/FIL/2016/20. Termin realizacji: 27.12.2016 do 26.12.2020. Kierownik: dr hab. Maciej Bała prof. UKSW. Koordynator merytoryczny: dr hab. Piotr Mazur prof. AIK.

Celem Projektu było ukazanie roli, dokonań i wpływu na kulturę polską i europejską polskiej filozofii chrześcijańskiej XX wieku. Zakładał on monograficzne opracowanie myśli 13 wybitnych przedstawicieli tego nurtu filozofii, działających zwłaszcza w drugiej połowie XX wieku: Mieczysława Gogacza, Piotra Lenartowicza, Stanisława Kamińskiego, Kazimierza Kloskowskiego, Kazimierza Kłósaka, Feliksa Konecznego, Mieczysława Alberta Krąpca, Tadeusza Stycznia, Tadeusza Ślipki, Józefa Tischnera, Karola Wojtyły, Jacka Woronieckiego i Zofii Józefy Zdybickiej. Projekt ma charakter otwarty, umożliwiający w późniejszym czasie uwzględnienie dokonań innych wybitnych filozofów chrześcijańskich, w tym także tych, których aktywność badawcza przypada już na XXI wiek. 

W projekcie udział wzięło 61 naukowców (ponad 30 samodzielnych pracowników naukowych) z 16 ośrodków naukowych z Polski i zagranicy, którzy opracowują 13 dwujęzycznych tomów autorskich oraz „Przewodnik po polskiej filozofii chrześcijańskiej XX wieku” (również dwujęzyczny). Dzięki grantowi „Pomniki polskiej filozofii chrześcijańskiej XX wieku” Instytut Filozofii  AIK stworzył szeroką sieć kontaktów badawczych z ośrodkami w Polsce i stał się centrum koordynującym badania nad polską filozofią chrześcijańską. 

Strona internetowa: https://pcph.ignatianum.edu.pl/

 

Pracownicy Instytutu Filozofii współtworzyli międzynarodowy projekt badawczo wdrożeniowy Higher Education for Social Transformation in Europe and the Near East

Był to trzy letni program na lata 2017-2019 sponsorowany przez Fundację Porticus i zarządzany przez Jesuit Conference of European Provincials z siedzibą w Brukseli. Był to pierwszy etap 15 letniego programu, którego celem jest wypracowanie kanałów komunikacji i współpracy naukowo-badawczo-dydaktycznej pomiędzy jezuickimi uczelniami w Europie i na Bliskim Wschodzie a także jezuickimi europejskimi centrami społecznymi i czasopismami kulturalnymi. Projekt HEST stanowi unikatowy długookresowy projekt naukowo-badawczy i rozwojowo-wdrożeniowy w obszarach, które stanowią jego przedmiot. Projekt ma na celu naukową analizę wybranych zagadnień społecznych i kulturowych o szczególnym znaczeniu dla współczesnej Europy oraz oddziaływanie na rozwój społeczeństw europejskich w dłuższym przedziale czasowym w celu podnoszenia ich standardów życiowych, korzystając z wyników przeprowadzonych badań oraz wypracowanych i/lub zaktualizowanych w oparciu o nie diagnoz i propozycji. W ramach projektu nadal funkcjonuje siedem grup badawczych: Ecology and Environmental Challenges; Economy, Poverty and Ethics; Christian Muslim Relations; Dialogue Science and Religion; Ignatian Studies; Anthropology; Migrations and Refugees. 

Uczelnie współpracujące w projekcie: Université de Namur, Akademia Ignatianum w Krakowie, Hochschule für Philosophie München, Universität Innsbruck, Université Saint-Joseph de Beyrouth, Universidad Pontificia Comillas ICAI-ICADE w Madrycie; Institute Centre Sèvres w Paryżu, Institut Quimic de Sarria w Barcelonie, Hochschule für Philosophie w Monachium, Uniwersytet w Innsbrucku, Centro Regional de Braga da Universidade Católica Portuguesa. Z Instytutu Filozofii AIK w programie zaangażowanych jest 5 osób, w tym jedna należała do Komitetu Zarządzającego projektem.

Strona internetowa: https://www.hestprogramme.eu/

 

Projekt badawczy Ontologiczność, historyczność i zależność od czasowego punktu widzenia w filozofii po Wittgensteinie: perspektywy ze współczesnej filozofii analitycznej.

Projekt naukowy finansowany przez Narodowe Centrum Nauki, konkurs MINIATURA. Grant nr. 2017/01/X/HS1/01278. Termin realizacji 27.12.2017 do 26.12.2018. Kierownik: Dr. Carl Humphries. 

Celem działania było zbadanie relacji pomiędzy ontologiczno-metafizycznymi a czasowo perspektywistycznymi albo deiktycznymi aspektami ukonstytuowania społeczeństwa, w świetle filozofii Wittgensteina. Nowe kierunki rozwoju współczesnej filozofii analitycznej, które badałem, odnosząc się do niego, dzielą się na dwie kategorie: (1) obecny dyskurs pojęciowo-analityczny dotyczący ogólnych zagadnień ontologiczno-metafizycznych, oraz (2) znaczenie perspektywalności i indeksykalności czasowej (diachroniczna modalność, ‘stosunki de se’, ‘centred worlds’ Lewisa, deiksis czasowy). Pierwsza kategoria związana jest z moją tezą, że wittgensteinowska krytyka metafizycznych tendencji teoretyzujących związanych z językiem pozostawia miejsce na ugruntowanie pewnych normatywnych aspektów społeczeństwa w metafizycznych prawdach o ludzkiej naturze itp., ale tylko pod warunkiem, że takie prawdy są wyartykułowane bez żadnych teoretyzujących ruchów. Druga związana jest z tezą, że etyczno-polityczne koncepcje życia w post-tradycyjnej, technologicznie przekształconej epoce muszą być odtworzone, aby uniknąć dogmatycznie antymetafizycznych stanowisk. 

 

Projekt badawczy „Ruch myśli” L. Wittgensteina jako zapis kształtowania osobowości

Projekt naukowy finansowany przez Narodowe Centrum Nauki, konkurs OPUS, edycja 13. Grant nr 2017/25/B/HS1/02026. Termin realizacji 03.01.2018 do 31.12.2018. Kierownik: prof. Józef Bremer SJ.

Podstawowym celem niniejszego projektu jest opracowanie zagadnienia kształtowania osobowości Ludwiga Wittgensteina w świetle autobiograficznych zapisów wydanych jako Ruch myśli: dzienniki 1930- 1932, 1936-1937. Do tej pory brak szerszych analiz tego tekstu, zarówno w Polsce, jak i za granicą. Podstawowym założeniem jest teza, że Ruch myśli jest wyrazem próby przemiany osobowości autora przez samowychowanie. Proces samowychowawczy będziemy analizować i interpretować wieloaspektowo, z perspektywy kilku dyscyplin humanistycznych. Materialnym efektem naszej pracy będzie interdyscyplinarna angielsko-niemiecka monografia wydana w prestiżowym austriackim wydawnictwie Haymon: Studienverlag. Poszczególne rozdziały będą napisane przez znanych specjalistów z różnych dziedzin humanistyki oraz nauk społecznych – zarówno z Polski jak i z zagranicy. W trakcie realizacji projektu będzie położony szczególny nacisk na współpracę między poszczególnymi autorami – filozofami, socjologiem, psychologiem  i lingwistą – mającą zapewnić spójność analiz. Praca badawcza będzie miała charakter częściowo seminaryjny (szereg spotkań wykonawców, w trakcie których omawiane będą osiągnięte wyniki badawcze).

 

Projekt badawczy: Neochalcedoński paradygmat filozoficzny

Projekt naukowy finansowany przez Narodowe Centrum Nauki, konkurs HARMONIA. Grant nr 2016/22/M/HS1/00170. Termin realizacji: 02.05.2017 do 01.05.2019. Kierownik: dr hab. Anna Zhyrkova.

Projekt został sformułowany dzięki badaczy z Instytutu Filozofii z przedstawicielami Sophia Institute. Celem naukowym projektu jest odzyskanie i ponowne zdefiniowanie sposobu uprawiania filozofii w ramach myśli chrześcijańskiej, który został wypracowany przez teologów znanych dziś jako „neochalcedończycy” w VI-VIII w. po Chrystusie. Według przedstawione w projekcie hipotezy, dla rozwiązania sporów chrystologicznych neochalcedończycy wprowadzili nowatorski sposób uprawiania filozofii. Nie potraktowali filozofii jedynie jako zbioru gotowych do użycia narzędzi teoretycznych, lecz podjęli się próby samodzielnego zbudowania filozofii oddającej to co istotne w chrześcijańskim doświadczeniu rzeczywistości, przy pełnym poszanowaniu odrębności metodologicznej obu dyscyplin. Projekt przewiduje rekonstrukcję „neochalcedońskiego paradygmatu filozoficznego” i przebadanie jego potencjału filozoficznego. Projekt jest nowatorską próbą odczytania postawy filozoficznej w przełomowym dla myśli chrześcijańskiej momencie. Ma on także wymiar społeczny i religijny, wskazując na możliwy wspólny punkt odniesienia dla namysłu filozoficznego uprawianego w ramach różnych nurtów chrześcijaństwa.

 

Projekt dydaktyczno- popularyzatorski Problematyka relacji nauka – wiara

Projekt realizowano ze środków grantu „Nauka-Religia” nr 1/AIK/BP/2015, który otrzymaliśmy w ramach konkursu Fundacji Centrum Kopernika w Krakowie. 

W ramach grantu przeprowadzono kilka serii wykładów i warsztatów, którymi objęto uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych w Krakowie i Nowym Sączu. Ponadto prowadzono zajęcia dla świeckich i duchownych studentów Akademii Ignatianum w Krakowie, a także dla słuchaczy Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Krakowie oraz Uniwersytetu Drugiego i Trzeciego Wieku w Nowym Sączu. Termin realizacji: 01.10.2015 do 30.06.2016. Kierownik: dr Robert Janusz SJ.

 

Projekt badawczy: Zapomniane korzenie średniowiecznej kwestii uniwersaliów i indywiduacji. Próba rekonstrukcji metafizyki autorów wczesnobizantyjskich: Leontiusz Bizantyjski, Anastazjusz Synaita, Maksym Wyznawca, Teodor Raithu

Projekt naukowy finansowany przez Narodowe Centrum Nauki, konkurs OPUS, edycja 5. Grant nr 2012/05/B/HS1/03305. Termin realizacji: 28.02.2013 do 27.02.2017. Kierownik: dr hab. Anna Zhyrkova.

Projekt zaproponował pierwszą kompleksową analizę filozofii indywiduum zawartej w dziełach autorów bizantyńskich VI i VII w. Dzięki projektowi stało się możliwe lepsze zrozumienie tego, w jako sposób inspiracja teologiczna stała się racją rozwoju niezależnej od dotychczasowych propozycji myśli chrześcijańskiej. Badania wykazały oryginalność i pierwszorzędną rolę w formowaniu się neochalcedonizmu autorów takich jak Leoncjusz Bizantyjski i Leontiusz Jerozolimski oraz Jan Maksencjusz  i Mnisi Scytyjscy. Wyniki badań pozwoliły na sformułowanie nowej definicji neochalcedonizmu. Wyniki analiz projektu zostały zaprezentowane światowej publiczności naukowej w kilku publikacjach oraz poprzez 11 wystąpień konferencyjnych. Ukażą się wkrótce w języku angielskim dwie monografie oraz jedno opracowanie użycia terminów w testach źródłowych. Owocem prac nad projektem jest też tłumaczenie polskie licznych dzieł autorów neochalcedońskich,  w przeważającej większości do tej pory nie przekładanych na języki nowożytne, które ukaże się w roku 2018. Przekłady polskie oraz opracowanie użycia terminów w tekstach źródłowych zostaną także udostępnione szerszej publiczności  w otwartym dostępie internetowym.